Bij gas- en houthaarden kun je kiezen voor een open en gesloten systeem: het principe is voor beide soorten haarden hetzelfde. Daarnaast zijn er tegenwoordig ook afvoerloze systemen. Genoeg stof om uitleg over te geven dus.

Het open verbrandingssysteem
Openhaarden, haardkachels en gashaarden met een open systeem halen hun verbrandingslucht uit het binnenmilieu. De lucht die nodig is voor de verbranding wordt uit de (woon)kamer gezogen. De afvalgassen van de verbranding worden vervolgens via een afvoerkanaal of schoorsteenkanaal naar buiten afgevoerd.

Foto: Boley | De Boley Special is een haard met opensysteem, verkrijgbaar als houthaard en als gashaard.

Openhaarden en houtkachels hebben een verticaal afvoerkanaal nodig, die tot boven de nok van het dak doorloopt. Door het afvoerkanaal op deze manier aan te leggen, wordt een snelle afvoer van de gassen gestimuleerd en wordt de omgeving geïsoleerd van de hete rook.  

Bij sommige gashaarden is het mogelijk om de afvoer door de gevel van het huis of door het dak van de uitbouw of garage te maken. Je hoeft de afvoer dan dus niet – zoals bij openhaarden en kachels - door het hele huis (meerdere verdiepingen) tot boven de nok te laten lopen.

Lees in dit artikel meer over het rookkanaal.
 
Zuurstof
Omdat bij verbranding via een open systeem zuurstof uit de ruimte wordt gehaald, is het extra belangrijk om goed te ventileren. Zo ontstaat voor de haard een permanente luchttoevoer en beschik je zelf ook over frisse lucht in de ruimte.

Onvoldoende zuurstoftoevoer kan bij een gashaard leiden tot koolmonoxide. Moderne gashaarden beschikken over een thermische terugstroombeveiliging: deze sluit de gastoevoer als er te weinig lucht bij de vlammen komt of als de vlammen onverhoopt doven. Haarden met een gesloten systeem zijn wat dat betreft het veiligst omdat koolmonoxidevergiftiging door de haard is uitgesloten.

Het gesloten verbrandingssysteem
Zoals je hierboven hebt kunnen lezen, zijn haarden met een gesloten verbranding over het algemeen veiliger dan de open systemen. Daarnaast ligt het rendement van gesloten haarden hoger dan bij open haarden. De verbranding is namelijk veel intenser omdat de zuurstof voor de verbranding wordt geoptimaliseerd in de haard en het rookkanaal.
Levert een open systeem gemiddeld een rendement van 10 tot 20%, bij een gesloten systeem kan dat oplopen van 60 tot wel 90%. Reden genoeg om het gesloten systeem eens goed te bekijken.

Foto: Hase| De houtkachel Hase Jena is afgelsoten met een deurtje.

Een haard met een gesloten systeem is luchtdicht afgesloten van de kamer waar hij in is geplaatst. Het vuur is dus ook van de kamer gescheiden – door middel van een ruit. De verbrandingslucht wordt direct van buiten aangezogen. Dit gebeurt via een dubbelwandig kanaal naar het dak of de gevel. Via de buitenste buis wordt de verbrandingslucht aangevoerd, terwijl via de binnenste buis (rook)gassen worden afgevoerd.

De haard werkt bij een gesloten systeem volledig onafhankelijk van het binnenmilieu. Voor houthaarden betekent dit dat je de haard kan laten (uit)branden terwijl je naar bed gaat of een boodschap gaat doen. De haard heeft een minimale uitstoot en minder kans op schoorsteenbranden. Wil je toch liever de charme van open vuur, dan zul je wellicht toch voor het open systeem moeten kiezen.

Afvoerloos verbrandingssysteem
Beschikt jouw woning niet over een schoorsteen of rookkanaal, en wil je deze ook niet laten aanleggen? Geen nood! Er bestaan ook haarden met een afvoerloos verbrandingssysteem. Zo kun je kiezen voor een gas-, elektrische of bio-ethanol haard zonder rookkanaal.

Foto: Arkiane | De mobiele ethanolhaard Arkiane Eclypsa is afvoerloos en plaats je waar jij dat wilt.

• Gashaarden zonder afvoerkanaal

Er zijn tegenwoordig gashaarden verkrijgbaar die bij de verbranding het aardgas omzetten in - het voor mensen onschadelijke - kooldioxide en waterdamp. De verbrandingsgassen gaan door een katalysator in de bovenkant van het toestel. Een afvoerkanaal is bij deze haarden niet nodig.

• Elektrische haard

Voor een elektrische haard heb je niet meer nodig dan alleen een stopcontact. Het ‘vuur’ wordt gecreëerd middels een zwart scherm, waarop met bewegende spiegeltjes het licht van oranje (LED)lampen wordt weerkaatst. Tegelijkertijd gaan de in de haard geplaatste imitatieblokken en -kolen gloeien. Het vuur en de houtblokken zijn nauwelijks meer van echt te onderscheiden. De meeste modellen kunnen zelfs echt warmte afgeven.
 

• Bio-ethanol haard

Ook bij de bio-ethanol haard heb je geen rookkanaal nodig. De haard brand op het vloeibare bio-ethanol en is makkelijk bij te vullen. Bij de verbranding komt koolstofdioxide en waterdamp vrij; goed ventileren is wel belangrijk. Omdat deze haard geen rookkanaal of stopcontact nodig heeft, kun je hem overal plaatsen (ook buiten). De haarden zijn verkrijgbaar in de meest uiteenlopende ontwerpen.