Via deze regeling kun je, onder bepaalde voorwaarden, de door jou betaalde hypotheekrente op je hypotheekschuld aftrekken voor de inkomstenbelasting.

Historie
De mogelijkheid om de betaalde hypotheekrente af te trekken bestaat al heel lang; de wet inkomstenbelasting 1914 kende al een bepaling die enigszins vergelijkbaar is met de huidige regeling. Nederland is daarin niet de enige: ook landen als Zweden, Noorwegen, Engeland en zels de Verenigde Staten kennen, of kenden, een soortgelijke aftrekpost. Nederland is echter wel het enige land in Europa waar de hypotheekrenteaftrek nog in een dergelijk omvangrijke mate aanwezig is.

Hoe werkt het?
Als je een hypotheek hebt afgesloten voor de aankoop, het onderhoud of de verbetering van een eigen woning, mag je de kosten en de rente van de hypotheek die je hiervoor hebt afgesloten aftrekken voor de inkomstenbelasting. Dit betekent dat je minder belasting betaalt; een mooi voordeeltje voor de huizenbezitter.

De hoogte van de 'aftrekpost' verschilt per persoon. Die is namelijk afhankelijk van de hoeveelheid rente die je jaarlijks betaalt, van de hoogte van je hypotheek én van de opbrengsten van je eigen huis.

Opbrengsten?
Als je een eigen woning hebt, betaal je daar niet alleen iets voor, zo stelt de Belastingdienst. Je hebt er ook opbrengsten van. Het belangrijkste voorbeeld van die opbrengsten is het eigenwoningforfait. Dit is de waarde die de Belastingdienst toekent aan het woongenot dat je als eigenaar van een eigen woning hebt. Deze waarde, in feite 'inkomen in natura', is afhankelijk van de waarde van je huis. Hoe hoger die waarde (de WOZ-waarde), hoe hoger het eigenwoningforfait. Het eigenwoningforfait dien je als 'inkomen' op te tellen bij je inkomen in box 1.

Andere opbrengsten zijn bijvoorbeeld de opbrengsten uit verhuur van je woning. Dit beperkt je recht op hypotheekrenteaftrek.

Wat zijn precies de 'kosten'?
Van het totale inkomen in box 1 mag je vervolgens de kosten voor je woning aftrekken. Onder die kosten valt - onder voorwaarden - de hypotheekrente die je betaalt over de hypotheekschuld die je op je huis hebt. Maar ook sommige kosten die je maakt bij de aanschaf van een eigen huis kun je van de belasting aftrekken: de afsluitprovisie, de kosten die je maakt voor de aanvraag van Nationale HypotheekGarantie, de kosten van het opstellen van de hypotheekakte en de taxatiekosten.

Het gevolg
In box 1 tel je al je inkomen (je salaris, pensioen, uitkering en het eigenwoningforfait) bij elkaar op. Je trekt er al je kosten (waaronder de door jou betaalde hypotheekrente) van af. Over het bedrag dat overblijft betaal je inkomstenbelasting.

Box 1 kent een oplopend belastingtarief, variërend van 33,5% tot 52%; dit noemen we belastingschijven. Hoe hoger het bedrag waar je belasting over moet betalen, hoe hoger het belastingtarief is dat je betaalt.

Omdat dit bedrag per persoon verschilt, is ook het voordeel van het recht op hypotheekrenteaftrek voor iedereen anders. ALs je een hoog inkomen hebt en dus veel belasting moet betalen (52%), is de hypotheekrenteaftrek voordeliger; je trekt de rentekosten immers van de top, de hoogste schijf, af.

Heb je een lager inkomen en trek je de betaalde hypotheekrente daardoor af in een lagere schijf (bijvoorbeeld 33,5%), dan is het voordeel kleiner.