Het voorlopige zit hem er alleen in dat er nog een transportakte opgesteld moet worden bij de notaris. Het betekent vooral níet dat je nergens aan gebonden bent.

Ontbindende voorwaarden
Het voorlopig koopcontract is een gewoon, bindend, contract, waaraan een aantal ontbindende voorwaarden verbonden zijn. Als je het voorlopig koopcontract hebt getekend zit je, afgezien van de drie dagen bedenktijd en mits de ontbindende voorwaarden niet in werking treden, vast aan de koop en aan de daarbij behorende voorwaarden. Wil je daarna toch nog van de koop af, dan dien je de verkoper 10 procent van de koopsom als boete te betalen. Daarnaast mag de verkoper de door hem geleden schade op je verhalen, voor zover die hoger is dan de boete.

Model koopcontract
Voor de koop van je nieuwe huis heb je een goed contract nodig. De NVM, Vereniging Eigen Huis en de Consumentenbond hebben gezamenlijk een model koopovereenkomst opgesteld, waarin de rechten van zowel de koper als de verkoper goed zijn geregeld. Beide partijen zijn er daarom bij gebaat gebruik te maken van dit model koopcontract. Er bestaan twee contracten: één voor eengezinswoningen en één voor appartementen.  Mocht dit model koopcontract in jouw geval niet gebruikt worden, gebruik het dan in ieder geval als vergelijkingsmateriaal.

Je vindt hier de voorbeelden van de verschillende koopcontracten, handig als downloadbaar PDF bestand.

Tekenen
In sommige gemeenten is het gebruikelijk om het koopcontract te tekenen bij de notaris (bijvoorbeeld in Amsterdam), in andere gemeenten kan dit ook bij de makelaar. Maar zelfs dat is niet verplicht; je kunt het ook tekenen aan de keukentafel van de verkopende partij, als je dat per se mocht willen. Of bij de projectontwikkelaar, in het geval van een nieuwbouwwoning.

Lees, voordat je het contract tekent, alles rustig door. Vraag eventueel om uitleg aan de notaris of aan de makelaar, mochten zaken onduidelijk zijn.

Bescherming van de koper
Het is goed te weten dat het Burgerlijk Wetboek een aantal belangrijke bepalingen bevat dat de koper van een woning bescherming biedt.

Deze bescherming is altijd geldig, ook als in een koopcontract iets anders zou staan. Hieronder geven we een overzicht van de belangrijkste wettelijke bepalingen die de koper van een woning beschermen:

Mondeling telt niet
Bij een bestaand huis komt het vaak voor dat koper en verkoper eerst een mondelinge overeenkomst sluiten alvorens de koop op papier wordt vastgelegd. Het is belangrijk te weten dat een mondelinge overeenkomst niet rechtsgeldig is. Dit betekent niet dat deze niets voorstelt.

Koper en verkoper zijn namelijk, na het bereiken van mondelinge overeenstemming, verplicht om mee te werken aan het opmaken van een voorlopige koopovereenkomst. Als de verkoper bijvoorbeeld na de mondelinge overeenstemming een hoger bod krijgt van een andere geïnteresseerde, dan mag hij daar niet op ingaan. Net zo min mag hij van jou eisen dat je alsnog een hogere prijs betaalt. Gebeurt dat toch en wil de verkoper terugkomen op de mondeling door hem gedane toezegging, dan kun je de rechter inschakelen.

Getuige?
Het is zeker in zo'n geval, maar eigenlijk altijd, raadzaam om bij het afsluiten van een mondelinge overeenkomst een getuige mee te nemen (bijvoorbeeld een vriend of bekende die geen 'belanghebbende partij' is). Dat voorkomt een hoop risico's en eventueel getouwtrek achteraf.

Bedenktijd
We hadden het er al eerder over; na ontvangst van (een kopie van) het ondertekende koopcontract heb je drie dagen bedenktijd om eventueel alsnog op je beslissing terug te komen. Deze periode gaat in, de dag nádat je de overeenkomst, of een kopie daarvan, overhandigd hebt gekregen. Omdat er nog wel eens onduidelijkheid is over wat nu precies 'een dag' is, hebben we  een schema opgesteld, waarin precies is aangegeven wanneer de verkoper uiterlijk je 'ontbindingsverklaring' moet ontvangen:


Koopcontract aan je overhandigd op:    Dag waarop de verkoper uiterlijk je besluit moet ontvangen:
 maandag                                              donderdag
 dinsdag                                                vrijdag
 woensdag                                            maandag
 donderdag                                           maandag
 vrijdag                                                 dinsdag
 zaterdag                                              dinsdag
 zondag                                               woensdag

Mocht je op je besluit terugkomen en willen ontbinden, dan is het aan te raden dit schriftelijk te doen (bijvoorbeeld per aangetekende post of per fax met verzendbevestiging). Je hoeft je besluit niet te motiveren en je hoeft ook geen vergoeding aan de verkoper te betalen.

Deze bedenktijd geldt overigens zowel voor de koop van een bestaande woning, als voor de koop van een nieuwbouwwoning of een vakantiewoning. Hij geldt níet voor de koop van onbebouwde grond, woonboten en woonwagens.

Zelf regelen
Naast de wettelijke bescherming, die automatisch ingaat, zijn er ook een aantal zaken die je zelf kunt regelen om nog meer op zeker te spelen. En er zijn een aantal zaken die je móet regelen. Voor je eigen veiligheid.

Wees wel verstandig; bij alles wat je vanaf nu doet, is het belangrijk dat je overleg pleegt met je makelaar en de verkoper op de hoogte houdt van wat je doet. Dit voorkomt in een later stadium onduidelijkheden en onenigheden.

Wat kun je zelf doen?
De koop meteen inschrijven en vastleggen. Je kunt de koop van je woning meteen na het ondertekenen van de voorlopige koopovereenkomst via de notaris laten inschrijven in de 'openbare registers voor registergoederen' bij het Kadaster. De verkoper kan daardoor niet alsnog de woning aan een andere, hogere bieder verkopen. Ook ben je dan beter beschermd tegen een eventueel faillissement van de verkoper of een beslag op de woning. Doorgaans vraagt de notaris aan je of je dit wilt. Vraagt hij je er niet om, dan is het verstandig er zelf om te vragen.

Vooruitbetalen hoeft nooit
De verkoper mag je nooit verplichten meer te betalen dan hij geleverd heeft. Hij mag dus niet eisen dat je de koopprijs of (als de woning nog moet worden gebouwd) de aanneemsom vooruitbetaalt. Bij een nieuw te bouwen woning moeten de termijnbetalingen altijd bij benadering overeenstemmen met de voortgang van de bouw.

De verkoper mag je wél verplichten een bedrag van maximaal 10 procent van de koopprijs (bestaand huis) of van de aanneemsom (nieuwbouwwoning) te storten in een depot bij de notaris. Je kunt voor dit bedrag ook een bankgarantie afgeven. Voor de verkoper is dit in feite een soort waarborgsom. Hij krijgt daardoor meer zekerheid dat jij je aan de gemaakte afspraken zult houden. Zorg ervoor dat je, als jullie dit overeenkomen, alles goed laat vastleggen in het voorlopig koopcontract.

Sleutelverklaring
Wellicht wil je al vóór de officiële overdracht in het huis, om bijvoorbeeld lichte bouwwerkzaamheden uit te voeren. Als de verkoper al vertrokken is naar zijn nieuwe huis, kan hij je toestemming geven om bepaalde werkzaamheden al vanaf een bepaalde datum vóór de overdracht in het huis uit te voeren. Hij doet dat middels een zogenaamde 'sleutelverklaring'.

Deze verklaring regelt dat de eventueel uit de door jou uitgevoerde werkzaamheden voortvloeiende schade voor jouw rekening is. Regel in ieder geval goed hoe het pand tijdens de duur van de sleutelverklaring verzekerd is, daar ontstaan namelijk nog wel eens misverstanden over.

Eigendomsoverdracht
Is de financiering geregeld, de Nationale Hypotheek Garantie verleend en zijn alle andere zaken die je als ontbindende voorwaarde had opgenomen positief uitgevallen? Dan kan de eigendomsoverdracht plaatsvinden.