Het fornuis is een verzamelnaam voor kooktoestellen die bestaan uit een kookplaat met daaronder minstens één oven. De vorm, de grote, de uitvoering, de kwaliteit en de functionaliteiten verschillen bij elk fornuis. Zo heb je fornuizen met een ingebouwde frituur, met inductiekookplaten, met verschillende soorten ovens en fornuizen met wokbranders. En dan hebben we het alleen nog maar over de functionaliteiten.

Formaat
Een fornuis wordt vaak gekozen vanwege zijn stoere uiterlijk. En terecht, want een mooi fornuis is een echte eye-catcher in de keuken. Daarbij speelt het formaat natuurlijk ook een rol; hoe groter, hoe stoerder.

Foto: Le Cornue | Een handgemaakt fornuis gaan levens lang mee.

Heb je ruimte genoeg in je keuken, dan is dat natuurlijk prima. In een compacte keuken kan een groot fornuis echter een behoorlijke sta-in-de-weg zijn. Er zijn echter ook mooie robuuste fornuizen met vier of vijf branders. En dat is voor de meeste huishoudens toch echt voldoende. Er zijn al prachtige exemplaren te krijgen van 60 centimeter breed. Klik hier voor een mooi voorbeeld van zo’n bescheiden maar toch stoer fornuis.

Kookplaat
Welk fornuis je ook aanschaft, de kookplaat is ongetwijfeld het meest gebruikte onderdeel. Het is dus zaak om van te voren goed te bedenken wat de mogelijkheden zijn. Belangrijk bij het kiezen van een fornuis is je afvragen wat voor eten in jouw huishouden wordt bereid.

Hou je vooral van de Aziatische keuken, dan is een wokbrander een absolute vereiste. Let daarbij goed op het vermogen van de wokbrander, want op een grote brander is het niet per definitie goed wokken. Een beetje wokbrander heeft een vermogen van 4,5 kW. Wie grote hoeveelheden eten wokt doet er echter goed aan om een nog sterkere aan te schaffen.

Een goede wokbrander heeft meerdere vuurringen die onafhankelijk van elkaar geregeld kunnen worden, zodat het vuur onder de pan uiterst precies geregeld kan worden. Hierdoor is het ook mogelijk om deze brander te gebruiken als sudderbranders.

Beeld: Boretti | Een Fry-top wordt geplaatst boven een brander van het fornuis.

Fry-top
Naast een wokbrander is ook een Fry-top, ook wel Teppan Yaki of Plancha genoemd, een goede investering. Bij de betere gasfornuizen zijn de RVS bakplaten als accessoire verkrijgbaar en kunnen worden geplaatst op de plek van de pannendragers. Het voordeel van een Fry-top is dat vlees, vis en groente zonder vet kunnen worden gegaard en dus zeer gezond maar bovendien lekker is. Wie meer wil weten over het gebruik van een Fry-top kan op de site van Boretti een uitgebreide video bekijken.

Inductie
Een fornuis is allang niet meer alleen te krijgen met gasbranders. Ook voor koks die op inductie willen koken of voor huizen zonder gasaansluiting, zijn er voldoende modellen te krijgen. Er zijn zelfs modellen die zijn voorzien van keramische kookplaten, al zijn die door de ontwikkeling van de inductietechniek minder populair.

Ringhaardplaat
Professionele fornuizen beschikken vaak over een ringhaardplaat. Deze techniek omvat een vlakke kookplaat met een ijzeren ring met daaronder een gasbrander. Hierbij heeft de binnenkant van de ring een hogere temperatuur dan de buitenkant.

Voor koken zet je de pan in het centrum, terwijl de rand geschikt is voor sudderen. Een ringhaardplaat is groot genoeg voor meerder pannen. Voordeel van dit systeem is dat je altijd beschikt over de juiste temperatuur voor je gerecht.

Foto: Aga | Een 'kachelfornuis' wordt de hele dag verwarmt en zorgt daardoor voor een aangename temperatuur in de keuken.

Dit systeem vind je ook terug bij de zogenaamde ‘kachelfornuizen’, zoals bijvoorbeeld die van Aga. Dit type fornuis heeft een gietijzeren kern die de hele dag wordt verwarmd.

Frituur en lava grill
Tot slot noemen we nog even de mogelijkheid om je fornuis uit te rusten met een ingebouwde frituurpan of een lava grill. In het hogere segment is het mogelijk om de kookzone geheel naar eigen wens in te vullen door de verschillende technieken met elkaar te combineren.

Oven
Naast de kookplaat heeft elk fornuis natuurlijk de beschikking over een oven, of meerdere. Ben je een fanatieke kok dan is het overwegen van een model met twee of zelfs meerdere ovens het overwegen waard. Zeker de bredere fornuizen hebben ruimte genoeg voor twee ovens en dat is heel handig bij het koken voor grotere groepen.

Foto: Stoves | Een fornuis met dubbele oven heeft het voordeel dat je tegelijk twee verschillende gerechten kunt bereiden.

Bedenk daarbij dat de grote modellen met één oven wel heel veel inhoud hebben. Dat is wel handig als je geregeld een everzwijn braadt, maar je ovenjachtschotel staat er maar verloren bij in zo’n grote hangar. Daarnaast moet je wel de hele ruimte opwarmen voordat je er iets in kan bereiden. Twee kleinere ovens is in dat geval handiger.

Ovens kunnen grofweg op twee manieren worden verwarmd; gas en elektrisch. Tegenwoordig zijn bijna alle ovens elektrisch en dat heeft ook veel voordelen. Ten eerste is de bediening eenvoudiger. Daarbij beschikken de meeste elektrische ovens over een grill en een hete luchtfunctie.

Foto: Viking | Dit fornuis is volledig geïntergreerd in een kookeiland.

Inbouw
Fornuizen zijn in principe losstaande apparaten. Gelukkig is de tijd voorbij dat er tussen het werkblad en het fornuis een gapend gat ontstaat waarin allerhande etensresten en vuil verdwijnt. Fornuizen worden strak ingebouwd zodat een vlak vormt met het aanrechtblad. Het fornuis vormt daarmee één geheel met je nieuwe keuken.